, ,

5 Başlıkta Anime Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Anime seviyorsun, izliyorsun hatta muhtemelen birkaç animeye de aşıksın. Fakat anime hakkında temel bilgin ne durumda? Biraz araştırma biraz da soruşturma ile hazırladığım ve anime izlemek isteyenlerin okuması gerektiğini düşündüğüm bilgileri beş madede toplamaya çalıştım;

552633_10151173543889594_723140012_n1) ANİME NEDİR, NE DEĞİLDİR?
Anime ve manga kelimelerini anlamı aslında şu an ilk aklınıza gelen anlamları değildir. Bu kavramların Japonya’daki karşılığı; MANGA: animasyon ve çizgi roman, ANİME: sadece animasyon anlamına gelirken, dünyanın geri kalanında MANGA: Japon çizgi romanı ve ANİME: japon animasyonu anlamında kullanılır. Anime, 1980’lerde popüler olmuş bir kelimedir. Sonralarda “japanimation” kelimesi kullanılırken zaman içinde bu kavram sadeleşmiş ve çizgi roman için “manga”, animasyon için “anime” kelimesi kullanılmaya başlanmıştır.

Anime Japonca bir kelimedir. Tekil ve çoğul hali değişmez, anime olarak telaffuz edilir. İngilizce “animes” , ya da Türkçe “animeler” kelimeleri hatalı yazım anlamına gelir.

Anime kavramını doğru bir şekilde tanımlamak oldukça zordur. Anime aslında kelime anlamı olarak animasyon kelimesinin basitleştirilmiş Japonca’daki karşılığının (Animēshon) kısaltılmış halidir. Bu kavrama ait tüm kısıtlamaları ve kuralları kaldırdığımız takdirde aslında anime için kabaca da olsa “cartoon” (çizgi film ve çizgi roman dahil olmak üzere görsel ya da basılı tüm çizim ürünlerinin ortak adıdır) diyebiliriz. Bu kavramın bilinen ilk öncüsü ise 1907 yılında anonim birisi tarafından yaratılan Katsudou Shashin isimli animasyondur. O dönemden bu zamana animasyon tabanlı tüm işler için bu kelime kullanılmıştır. Çünkü bu kavramla ilişkili tüm detaylar, teknolojiler ve gelişmeler artış göstermiş birçok farklı anlam içeriği oluşmuştur. Özetlemek gerekirse anime kelimesi günümüzde iki şekilde tanımlanmaktadır. Birincisi; sivri çene yapısına, büyük gözlere, kalıp gibi ve keskin saçlara, uzatılmış vücut ve uzuv hatlarına sahip karakterlerden oluşan animasyon serileridir. İkincisi ise, bir kısmı ve/veya tamamı Japonya’da üretilmiş, Japonca ya da diğer dillerde seslendirilmiş animasyon çeşididir.

wpid-b79c91b12910da4c96af14456006785a2) ANİME ÇİZGİ FİLM DEĞİLDİR
Batılı ülkelerde anime çoğunlukla eğlencelik bölümlere sahip olan ve çocuklara yönelik içerik barındıran programlar (yani çizgi filmler gibi) olarak bilinmektedir. Ancak bu gerçeğin sadece bir kısmıdır. Çocuklara yönelik ve eğlence içerikli animelerin yanı sıra genç ve yetişkinler için bilim kurgu, aksiyon, psikolojik, cinsellik ve ölüm içerikli yayınlar da vardır. Animeler barındırdıkları içerikler ve hitap ettikleri kitlelere göre spesifik kategorilere ayrılır. Bunlardan en çok bilinenleri kısaca şunlardır;

Josei: Kelime anlamı “dişi”dir. Yetişkin kadınlara yönelik içeriğe sahip manga ve animelerdir. Lise sonrası kadınlarla alakalı romantik ve ya gündelik hikayeleri anlatmaya meyilli anime/mangalardır.  Genellikle dram, cinsellik ve romantizmde örnekleri bulunmaktadır.

Seinen: Yetişkin erkeklere yönelik içeriğe sahip manga ve animedir. Lise sonrası erkek karakter odaklı daha çok şiddetin daha az komedinin olduğu anime türüdür.

Shōnen:  Kelime anlamı “genç erkek”tir. Genç erkeklere hitap eden içeriğe sahip manga ve animelerdir. Macera, dövüş ve komedi içerir, en çok bu türde manga ve anime üretilir.

Shōjo: Kelime anlamı “genç kız”dir. Genç kızlara hitap eden içeriğe sahip manga ve animelerdir. Genellikle romantizm, ara ara da komedi ve aksiyon içerirler.

Komodo: Küçük çocuklar için hazırlanan, genellikle süresi kısa olan yapımlardır.

Hentai: Pornografik içerikli animedir. +18 izleyici kitlesi içindir. Konusu dram, savaş, büyü gibi çok çeşitli olabilir.

Shōnen ai: Genç ve yakışıklı erkekler arasındaki duygusal ilişki odaklı animelerdir. Cinsel içerik oranı çok azdır.

Yaoi: Shounen ai’nin cinsel içerikli olanı olarak tanımlanabilir. Yaoi’ler teknik olarak hentai gibidir fakat hentaiden farklı olarak standart bir animedeki gibi gelişen konuları vardır.

Shōjo ai: Genç ve güzel kızlar arasındaki duygusal ilişki odaklı animelerdir. Cinsel içerik oranı yok denecek kadar azdır.

Yuri: Bu tür için de Shoujo ai’nin cinsel içerikli olanı diyebiliriz. Teknik olarak hentai gibidir fakat hentaiden farklı olarak standart bir animedeki gibi gelişen konuları vardır.

anime_hairdfvbatan7-d4ut3l6fgh3) FARKLI ÇİZİMLER, FARKLI RENKLER…
Anime çizimlerinde belirli özellikler vardır, örneğin bir karakterin vücudunun bir bölümü abartılı bir şekilde büyük çizilir. Bu, özellikle göz bölgesidir. Birçok anime karakterinin gözleri büyük çizilmektedir. Ve bu akımı başlatan kişinin adı Osamu Tezuka’dır. Osamu Tezuka Japonlar tarafından animenin babası kabul edilir, aynı zamanda Walt Disney’in Japon versiyonu olan Tezuka’nın başındaki isimdir. Osamu Tezuka burayı kurarken Walt Disney’in karakterlerinden ilham aldığını söylüyor. Örnek vermek gerekirse kendi karakteri olan Sukhah için Bambi, Mickey Mouse gibi büyük gözlü karakterlerden esinlenmiştir.

Animeye özgü diğer bir görsel özellik ise karakterlerin aşırı saç şekilleri ve saç renkleridir. Fakat saç renkleri gelişigüzel seçilmez. Japon renk mistisizmine göre karakterlerin ruh hallerini en iyi yansıtacak renk seçilir. Örneğin siyah gizem ya da kötülüğü; kırmızı neşe, aşk ya da saldırganlığı; gri zeka ya da sıkıcılığı temsil eder. Bu renk sıkalası hemen hemen her anime de kullanılır.

Anime yapımlarını önemli kılan bir başka özellik ise tabiki seslendirmeleridir. Günümüzde artık profesyonelleşen seslendirme Japonca’nın gerektirdiği gibi sert vurguları doğru tonlamada yapılması karakterlerin çizimden öteye geçirmenin en etkili yoludur. Yapımlarda kadın seiyuu’ların ağırlığı hissedilir. Hatta erkek karakteri seslendiren kadın seiyuu’ların sayısı az değildir. En bilinen  ise Hitsugaya Toshiro (Bleach), Edward Elrich (FMA) ve Naruto’dur.

536d03af1183f1081743b7ed4) KALIPLAŞMIŞ TERİMLER
Anime Japonya çıkışlı olmasına rağmen bu türlere ait terimler ve kısaltmaların orijinal dil yerine İngilizce halleriyle evrenselleşmiştir. Örneğin;

Fan Service: Yapımın konusuna bir katkısı olmadığı halde sadece izleyicilerin daha keyifli izlemeleri, izlenen yapımın daha keyifli olması için eklenen cinsel içerik barındıran parçalar (Not: Fan Service, her zaman cinsellik içerikli değildir, ama çoğunlukla öyledir.)
Cosplay: Bir anime karakterini kıyafetleri makyajıyla bir bütün olarak taklidini yapmaya denmektedir.
Otaku: Tüm hayatını animeye adamış kişilere denmektedir. Sadece anime izlemek değildir, içerisinde anime öğesi taşıyan her alanla ilgilenen, animeyi her alanda takip eden kişidir.
Seiyuu: Japon seslendirme sanatçısıdır. (Bir seiyuu için seri izleyen ya da seri bırakan kişiler tanıdım)
OVA ya da AOV(Orijinal Video Animasyonu): Animelerin videokaset ya da DVD üzerinden yayınlanan ve televizyon ya da sinemada gösterimi yapılan ek-ekstra bölümleri. Bu bölümler ana konuya destek olarak yayınlandıkları gibi çok ayrı, alakasız hikayeler de olabilir.
Filler:  Mangadan çevrilen animelerde görülür, mangada anlatılmayan yerleri anlatan hikayelerdir.
Mecha: Dev robot temalı demektir. Gelişmiş araçlar, dev robotlar, savaş gemileri ve uzay gemileri gibi mekanik temelli konusu olan animeler için kullanılır.
Ecchi: Kısmen cinsel içerikli olup belirli oranda erotik olan animeler için kullanılır. Üstü kapalı cinsel espriler çokçadır.
Harem: Genellikle bir erkek karakterin etrafında çok sayıdaki kız karakter içerikli anime türüdür. Ya da tam tersidir.

Bir de animeyi izlerken sık sık karşılaşacağınız bazı ekler bulunmakta. Özellikle isimlerin sonlarına gelen bu eklerden en çok kullanılanlar şöyledir;

– sama: Yüksek makamlardaki kişilere hitab etme şeklidir
– dono: – sama gibi olmakla birlikte -dono biraz daha tarihsel animelerde geçer
– san: Hanımefendi, beyfendi gibi anlamı vardır.
– kun: Daha çok erkeklere söylenen kendinden tecrübesiz yada kendisiyle denk kişilere hitab ederken söylenen söz
– chan: Daha çok kızlara söylenen kendinden tecrübesiz yada kendisiyle denk kişilere hitab ederken söylenen söz
– senpai: -san ekine benzemektedir. Kendinden yüksek rütbeli kişiler için kullanılır.

Bu arada bu eklerin herhangi birisinin kullanılmaması iki karakterin yakın ilişkisi olduğu anlamına gelir.

anime_wallpaper_by_m1llerxt1me-d6fw8le5) JAPONYA’NIN HEM KÜLTÜREL, HEM EKONOMİK GÜCÜ: ANİME / MANGA
Japonya’da hemen hemen her yıl 200’den fazla anime vizyona girmekte. Animelerin birçoğu Japonya’da fenomen haline gelmekte ve bu serilerin %60’ından fazlası tüm dünyada yayınlanmaktadır. Tüm zamanların en yüksek hasılatlı animasyon filmi Studio Ghibli tarafından üretilen ve 270 milyon dolar kazandıran Ruhların Kaçışı’dır. İkincisi ise bir başka Studio Ghibli animasyonu olan ve 230 milyon kazandıran Yürüyen Şato’dur. İlk renkli animasyon örneği ise 1958 yapımı The White Snake Enchantress’dır. Film birçok festivalde gösterilmiş ve dünya çapında adını duyurmayı başarmıştır. Ayrıca ülkenin mangaların basımı için kullandığı kağıt miktarı, tuvalet kağıdı tüketiminden fazladır.

Tüm dünyada en uzun süre gösterilen animasyon serisi olarak kabul edilen Sazae-San, 1969 yılından bu yana hiç ara vermeden halen yayın hayatını sürdürmektedir. Japonya’da 1969’dan beri 2255’ten fazla düzenli bölümü ve 6500’den fazla ekstra bölümü yayınlanmıştır.

Evet, animenin bunlar gibi birçok özelliği bulunuyor. Derinine inildiğinde dünyasında kaybolabileceğimiz anime yapımları için uzun vadede daha fazla detay içerikli yazı dizisi hazırlamayı düşünüyorum. Bunu girizgah sayabilirsiniz :)

bazen hayatımın kalanını sadece anime/dizi/film izleyerek geçirmek istediğim doğrudur.

One Ping

  1. Pingback:

Bir Cevap Yazın

Loading…

19 Mart Perşembe Reytingleri

TV’de Bugün – 22 Mart